istoriapolumesatopo8esiasundesmoiepikoinwnia

Ιστορία της Δωδώνης

1. Ο αρχαιολογικός χώρος του Μαντείου της Δωδώνης
Είναι το αρχαιότερο μαντείο κατά τον Ηρόδοτο (2, 52 κ.εξ). Ο χώρος ευρίσκεται λίγα μέτρα (400-500) αριστερά, πρίν φτάσει ο επισκέπτης που έρχεται από τα Ιωάννινα προς τα Δημοτικά διαμερίσματα Δωδώνης και Μαντείου (πρώην κοινότητες Δωδώνης και Μαντείου).
Στον αρχαιολογικό χώρο της Δωδώνης θα συναντήσει ο επισκέπτης: το Στάδιο, όπου ως το 270 μ.Χ. γινόταν αθλητικοί αγώνες προς τιμήν του Ναΐου Διός, τα Νάϊα. Στη συνέχεια θα συναντήσει το θέατρο που έγινε την εποχή των Μολοσσών Πύρρου (297-272 π.Χ.). Είναι από τα μεγαλύτερα αρχαία θέατρα της Ελλάδας και είχε χωριτηκότητα 18.000 θεατών. Στο θέατρο αυτό από το 1960 και για αρκετά χρόνια μετά γινόταν τα "Δωδωναία". Στην συνέχεια λιγα μέτρα αριστερά ειναι το βουλευτήριο, που χτίστηκε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Πύρρου, απέναντι είναι το πρυτανείο, όπου συνεχίζονται οι ανασκαφές. Λίγο πιο πέρα υπάρχειο ο ναός του Διός που είναι το πρώτο κτίσμα (στα τέλη του 5ου αιωνα π.Χ.) και άλλοι μικρότεροι ναοί, καθώς και το ερείπιο μίας Παλαιοχριστιανικής εκκλησίας.
Λίγα μέτρα πιο πέρα από τον αρχαιολογικό χώρο βρίσκεται μικρός ναός προς τιμήν του Αγίου Νικολάου. Γύρω από το ναό είναι μια αρκετά μεγάλη έκταση, όπου είναι το ηρώο των πεσόντων Δωδωνοχωρητών κατά τους διαφόρους πολέμους από το 1912-13 μέχρι το 1949. Εκεί είναι και τα ονόματα των 6 ανταρτών του τάγματος του Αγόρου, που έπεσαν κατά τη μάχη με τους Γερμανούς στις 14-9-1944. Στο ναό αυτό στα μέσα Σεπτεμβρίου γίνεται λειτουργία και μνημόσυνο των πεσόντων. Άλλη λειτουργία στον ίδιο ναό γίνεται την τρίτη μέρα του Πάσχα. Παλαιότερα και μέχρι το 1972 γινόταν εκεί το πανηγύρι της περιοχής. Στο πανηγύρι συμμετείχαν κάτοικοι από όλα τα Δωδωνοχώρια, από τα χωριά του κάμπου των Ιωαννίνων καθώς και από τα χωριά που βρίσκονται πίσω από την Ολύτσικα. Ακόμη και από την πόλη των Ιωαννίνων συμμετείχαν διάφοροι μικροπωλητές, φωτογράφοι και πολλοί πανηγυρισταί. Το πανηγύρι άρχιζε μετά τη θεία Λειτουργία και κρατούσε ώς το βράδυ. Συμμετείχαν 3-4 ζυγίες όργανα.
Στην συνέχεια ανεβαίνοντας προς το χωριό που απέχει περίπου 500-800 μέτρα, στην είσοδο του χωριού συναντούμε ωραίο "πάρκιγκ" που μπορεί να αφήσει κανείς το αυτοκίνητό του. Πάνω από το πάρκιγκ υπάρχει ωραία παιδική χαρά. Προχωρώντας λίγα μέτρα φτάνουμε σε μία μικρή πλατεία, όπου βρίσκεται το "Πνευματικό Κέντρο" στο παλαιό Δημοτικό Σχολείο. Εκει υπάρχει μεγάλη αίθουσα κατάλληλη για διάφορες εκδηλώσεις. Η αίθουσα είναι εξοπλισμένη με όλα τα τεχνικά μέσα και με μικρή βιβλιοθήκη. Το καλοκαίρι τα παιδιά του χωριού μπορούν να παρουσιάσουν διάφορες εκδηλώσεις.
Δεξιά του "Πνευματικού Κέντρου", όπου ήταν παλαιότερα το "Σπίτι του παιδιού", υπάρχει "χώρος υποδοχής των επισκεπτών της Δωδώνης" με αίθουσα αρκετά μεγάλη πολλαπλών χρήσεων και άλλες μικρότερες αίθουσες κατάλληλες για εκθέσεις φωτογραφιών και άλλες χρήσεις. Στο ίδιο εκτάριο λειτουργεί μπάρ και εστιατόριο. Λίγο πιο πέρα πάνω από το "Πνευματικό Κέντρο" αριστερά υπάρχει καφενείο - παντοπωλείο και πρόχειρο εστιατόριο. Η μικρή πλατεία του χωριού έχει υψόμετρο 736μ. Εκεί υπάρχει και το ηρώο του χωριού.
Το χωριό έχει ωραία σπίτια με λαχανόκηπους και ανθόκηπους. Οι δρόμοι είναι σχεδόν όλοι ασφαλτοστρωμμένοι και καθαροί. Έχει αρκετό νερό από τις πηγές της Ολύτσικας. Ακολουθώντας κανείς έναν από τους δρόμους, δεξιά ή αριστερά του "Πνευματικού Κέντρου" μπορεί να φτάσει στον κεντρικό ναό του χωριού, τον Άγιο Θεόδωρο τον Στρατηλάτη. Ο ναός κτίστηκε το 1868. Κατά τα έτη 2005-2009 έγιναν μεγάλες επισκευές. Ο ναός είναι τρίκλιτος βασιλική, είναι σε πολύ καλή κατάσταση και σταδιακά ολοκληρώνεται και η αγιογράφηση. Στην νότια πλευρά του υπάρχει ωραία μεγάλη πλατεία, η κατασκευή της οποίας ολοκληρώθηκε το 2012. Εκεί γίνεται και το ωραίο πανηγύρι των Δωδωναίων στις 15 Αυγούστου. Στη βόρεια πλευρά του ναού μικρή ωραία πλατεία, όπου βγαίνει το εκκλησίασμα μετά τη θεία Λειτουργία. Από κεί η θέα είναι καταπληκτική. Μπορεί κανείς να δεί ένα μεγάλο μέρος από την καταπράσινη κοιλάδα της Δωδώνης, τα Γραμμενοχώρια ως και τα χωριά της Ψήνας και της Δραγοψάς.
Από τον Άγιο Θεόδωρο ακολουθώντας τον αριστερό δρόμο φτάνει κανείς στον Άγιο Νικόλαο του Μοναστηριού. Αυτός είναι ο αρχαιότερος ναός της περιοχής. Ήταν μοναστηριακός ναός που αναφέρεται από τον 9ο αιώνα μ.Χ. Καταστράφηκε πολλές φορές και πάλι ξαναχτιζόταν. Ήταν μεγάλο μοναστήρι στο οποίο υπαγόταν και οι άλλοι ναοί. Είχε μεγάλη έκταση περίπου 50 στρέμματα. Είχε κελιά και πολλούς μοναχούς. Είχε πολλά τεράστια δέντρα πολλών ετών, σ΄ έπιανε φόβος να τα κοιτάξεις. Όλα αυτα τα έκαψαν οι κάτοικοι στο διάστημα της κατοχής 1941-1944. Από το έτος 1939 έχει μεταφερθεί εκεί από τον  Άγιο Θεόδωρο και το Νεκροταφείο του χωρίου. Κατά τα έτη 2005-2009 έγινε ανακατασκεύη του Ναού εκ΄ θεμελίων, γιατί ήταν ετοιμόρροπος. Προστέθηκε ο νάρθηκας και το καμπαναριό. Επίσης έγινε και το οστεοφυλάκιο.
Όπως πηγαίνουμε από το χωριό προς τον Άγιο Νικόλαο του Μοναστηριού, στα αριστερά μας υπάρχει και άλλος δρόμος που οδηγεί στην Κατώβρυση, από την οπία υδρέυονταν παλαιότερα το μισό χωριό. Ο δρόμος αυτός είναι μέσα στο δάσος και είναι ευχάριστο να κάνει κανείς μία βόλτα ως την Παναγία των Δραμεσών. Εκεί παλαιότερα ήταν το μοναστήρι γυναικών και υπήγετο στον Άγιο Νικόλαο του Μοναστηριού. Εκεί κατά την παράδοση υπήρχε κρυφό σχολειό και σώζονται τα ερείπιά του.
Άλλο καταπληκτικό μνημείο που αξίζει να το επισκεφθεί κανείς είναι το εκκλησάκι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, της Παναγίας, όπως το λένε, που βρίσκεται 100 μέτρα κάτω από την κορυφή της Ολύτσικας σε υψόμετρο 1700 μέτρα περίπου. Ο ναός αυτός της Παναγίας είναι ιστορικός. Πρέπει να χτίσθηκε μετά το κίνημα του Διονυσίου του Φιλοσόφου (3-9-1611). Στο κίνημα αυτό άλαβαν μέρος κατά πάσα πιθανότητα και Δωδωναίοι καθώς και μοναχοί από το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου. Ο Ασλάν - Πασάς των Ιωαννίνων εκδικήθηκε τους κατοίκους καταστρέφοντας όλα τα χωριά της περιοχής. Από τους Δωδωναίους μερικοί ανέβηκαν στην Ολύτσικα και εκεί δίπλα σε τεράστιο βράχο και σε μέρος που δεν φαίνεται καθόλου από την απέναντι οροσειρά του Αγίου Νικολάου, αλλά ούτε και από τα Δωδωνοχώρια, έχτισαν το εκκλησάκι της Παναγίας. Αυτό πρέπει να χτίστηκε μεταξύ 1611-1630. Σε μία τοιχογραφία υπάρχει μία χρονολογία 1636, δεν φαίνεται πολύ καθαρά. Εκεί έμειναν οι διασωθέντες Δωδωναίοι (Τσαρκοβιστηνοί τότε) για κάποιο διάστημα. Και στα νεότερα χρόνια σε περίπτωση κινδύνου εκεί κατέφευγαν, όπως το 1912-13 και το 1941-44.
Από κεί ψηλά βλέπει κανείς όλη την περιοχή της κοιλάδας της Δωδώνης, αλλά ακόμη και την πεδιάδα των Ιωαννίνων. Το θέαμα είναι εκπληκτικό. Η εκκλησία γιορτάζει στις 15 Αυγούστου. Ανεβαίνουν πρωί- πρωί κάτοικοι από τα χωρία της Δωδώνης και του Μαντείου, αλλά και από άλλα χωριά. Παλαιότερα γινόταν ολοήμερο πανηγύρι. Οι προσκυνητές έπαιρναν μαζί τους και τρόφιμα, ποτά, φρούτα και ό,τι άλλο χρειαζόταν για να περάσουν όλη την ημέρα. Ήταν χωρισμένοι σε συγγενικές και φιλικές ομάδες κάτω από τα βαθύσκιωτα έλατα. Συμμετείχαν 3-4 ζυγίες οργάνων και ο χορός κρατούσε ως τις 6-7 το απόγευμα. Σε μικρή απόσταση από το εκκλησάκι υπάρχουν και πηγές με πολύ κρύο νερό. Αξίζει να σημειωθεί ότι για να συντηρηθεί το ιστορικό αυτό εκκλησάκι της Παναγίας έγιναν μεγάλες επισκευές το 2009. Στην Παναγία σήμερα μπορεί να ανεβεί κανείς με δύο τρόπους. Ο ένας, ο παραδοσιακός είναι από την κορυφή του χωριού κατ' ευθείαν επάνω (φυσικά με τα πόδια). Ο δρόμος είναι λίγο δύσκολος, αλλά γίνεται με αυτοκίνητο δία μέσου των Μπαουσιών στην κορυφή της Ολύτσικας (υψ. 1800 μ. περίπου). Ο επισκέπτης της Δωδώνης αξίζει πολύ να επισκεφθεί το εκκλησάκι της Παναγίας.
Όπως ανεβαίνει κανείς προς την Παναγία, στην κορυφή του χωριού θα συναντήσει έναν δρόμο δεξιά που φτάνει ως την παλαιά "απανώβρυση", που είναι σήμερα η δεξαμενή της υδρεύσεως του χωριού. Από κει συνεχίζοντας την ανοδική πορεία φτάνει στο εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία. Ο ναός γιορτάζει στις 20 Ιουλίου. Ανεβαίνουν πολλοί κάτοικοι του χωριού, καθώς και από άλλα χωριά. Η διαδρομή είναι πολύ ωραία και αποζημιώνει τον επισκέπτη.
Άλλο αξιόλογο μνημείο επισκέψεως είναι ο ιερός ναός του Αγίου Νικολάου Φτέρης, ο οποίος πανηγυρίζει την επόμενη της Πεντηκοστής, του Αγίου Πνεύματος. Μετά τη θεία Λειτουργία γίνεται ολοήμερο πανηγύρι, στο οποίο προσέρχονται κάτοικοι όχι μόνον απο τα Δωδωνοχώρια αλλά και από την Κοσμηρά και την Πεδινή. Ο ιερός ναός αυτός είναι συνδεδεμένος με διάφορα ιστορικά γεγονότα:
1- Στο εκκλησάκι αυτό έγιναν οι πρώτερς διαπραγματεύσεις μεταξύ Αλή Πασά και Σουλιώτικης αντιπροσωπίας.
2-Στον ίδιο ναό συναντήθηκε την 21-4-1854 ο Άγγλος πρόξενος με τους αντιπροσώπους ταν επαναστατών της Λάκκας Σουλιόυ.

Κείμενο από τα "ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ ΔΩΔΩΝΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΔΩΔΩΝΗΣ" του Σπύρου Σίτου

Το ισχύον καταστατικό και οι σκοποί της Αδελφότητας Δωδωναίων

Ιδρυση (1975) (Αρθ.1)

Ιδρύεται σωματείο με την επωνυμία "ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑ ΔΩΔΩΝΑΙΩΝ Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ", με έδρα την τοπική κοινότητα Δωδώνης του νέου Καλλικρατικού Δήμου Δωδώνης.

Σκοποί της Αδελφότητας Δωδωναίων "Ο Άγιος Θεόδωρος" (Αρθ.2)

α) Η ανάπτυξη δεσμών αγάπης και αλληλεγγύης μεταξύ των μελών της αδελφότητας. Η προστασία, η υποστήριξη και αλληλοβοήθεια αυτών, η ηθική, πνευματική και πολιτιστική εξύψωση των κατοίκων της κοινότητας και εν γένει η προαγωγή και εξυπηρέτηση της κοινωνίας του χωριού.
β) Επιβράβευση ατόμων που έχουν επιτυχή δραστηριότητα σε κάποιον τομέα
γ) Η προαγωγή και η πρόοδος του χωριού από απόψεως γεωργοοικονομικης, μορφωτικής και κοινωνικοπολιτιστικης.
δ) Ιδιαίτερη φροντίδα και ενίσχυση κοινωφελών έργων, ήτοι πλατειών, δρόμων, γεφυρών, ναών, γυμναστηρίων, Ηρώων, δενδροφυτεύσεων κ.λ.π.
ε) Η μέριμνα για την ανάπτυξη τουριστικής κίνησης του χωριού και την περιστολή του ρεύματος μετανάστευσης και αστυφιλίας.
στ) Η διοργάνωση εορταστικών εκδηλώσεων ηθικοθρησκευτικού περιεχομένου, ήτοι τελετές, πανηγύρεις, παραστάσεις, αθλητισμός, εκδρομές, διαλέξεις, προς ενίσχυση της σωματικής και πνευματικής. αγωγής των μελών και γενικότερα της κοινωνίας του χωριού.
ζ) Η υλική υποστήριξη από το Ταμείο της Αδελφότητας αναξιοπαθούντων και δυσπραγούντων μελών αυτής, η παροχή ηθικής ενισχύσεως καθώς και η συμπαράσταση σε έκτακτες περιστάσεις και ανάγκες.
η) Η συγκέντρωση λαογραφικών στοιχείων και η συγγραφή της ιστορίας του χωριού.
θ) Η συντήρηση εξωκκλησιών και οικιών λαϊκής αρχιτεκτονικής.
ι) Η διατήρηση και συντήρηση λαϊκής χειροτεχνίας, κεντήματος, υφαντικής κ.λ.π.

 

" Το καταστατικό αυτό εγκρίθηκε από την Γενική συνέλευσητων μελών με την 1/4-5-1975 απόφασή της.

Εγκρίθηκε από το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων με την αρ. 216/1975 απόφαση αυτού.

Καταχωρήθηκε στα βιβλία σωματείων του πρωτοδικείου αυτού με αύξοντα αριθμό μητρώου 251." (Αρθ.20)

 

Αδελφότητα Δωδωναίων© κατασκευή ιστοσελίδων Λ. Λαρδάς